Dlaczego pies je trawę? Przyczyny i kiedy się martwić

Widzisz, że twój pies łapczywie skubie źdźbła na każdym spacerze i zastanawiasz się, czy to normalne? Z tego artykułu dowiesz się, dlaczego pies je trawę, co na ten temat mówią badania i kiedy taki nawyk powinien cię zaniepokoić. Poznasz też proste sposoby, jak reagować w codziennych sytuacjach.

Dlaczego pies je trawę?

Widok psa, który zajmuje się trawnikiem jak krowa pastwiskiem, wcale nie jest rzadkością. W badaniach ankietowych z Uniwersytetu w Kalifornii ponad 80% opiekunów przyznało, że ich psy regularnie jedzą rośliny, a w 95% przypadków była to trawa. Co ważne, do analizy wybierano zwierzęta zdrowe, by nie zaburzyć wyników chorobami przewlekłymi.

Często powtarzana teoria mówi, że pies sięga po trawę tylko wtedy, gdy ma niestrawność albo chce wywołać wymioty. Ankiety pokazały jednak inny obraz. Tylko 12% psów wyglądało na osowiałe czy „rozbite” przed zjedzeniem trawy, a regularne wymioty po jej skubaniu dotyczyły zaledwie 8% zwierząt. U ponad połowy czworonogów wymioty zdarzały się sporadycznie, albo nie występowały wcale.

Naturalny instynkt po przodkach

Wilki i inne dzikie psowate też jedzą trawę. W badaniach nad ich kałem wykazano, że niestrawione źdźbła trawy pojawiały się w 2–10% próbek. Co ciekawe, w odchodach, w których znajdowały się fragmenty roślin, częściej wykrywano także pasożyty jelitowe. To skłoniło badaczy do hipotezy, że trawa może pomagać usuwać część robaków z przewodu pokarmowego.

Z takiej perspektywy jedzenie trawy wydaje się instynktownym zachowaniem, głęboko zakodowanym w gatunku. Pies żywiony kompletną karmą nie musi „odrobaczać się” sam, bo robisz to preparatami od weterynarza. Instynkt jednak pozostał i może ujawniać się choćby wtedy, gdy zwierzak ma dostęp do soczystego trawnika po deszczu.

Smak, zapach i… nuda

Nie każdy powód musi być skomplikowany. Część psów zwyczajnie lubi strukturę i smak młodych źdźbeł. Trawa jest chłodna, chrupiąca, pachnie intensywnie, szczególnie rano po rosie. Dla wielu czworonogów to po prostu interesująca „przekąska”, tak samo jak patyczki czy liście.

Swoje robi też nuda i brak zajęcia. Pies, który na spacerze głównie stoi przy ławce, bo opiekun przegląda telefon, szuka sobie atrakcji na własną rękę. Jeden będzie obsesyjnie wąchał, inny zacznie polować na owady, kolejny – napadowo zjadać trawę. W takim przypadku sam nawyk często słabnie, gdy spacery stają się ciekawsze i bardziej urozmaicone.

Czy jedzenie trawy zawsze oznacza problemy trawienne?

Pytanie „czy pies je trawę, bo ma niestrawność?” wraca w gabinetach weterynaryjnych bardzo często. Badania dają tu dość spójny obraz. U psów, które przed jedzeniem trawy wyglądały na osłabione, częściej dochodziło do wymiotów w ciągu kilku minut. To może oznaczać, że trawa lekko drażni śluzówkę żołądka i pobudza odruch wymiotny.

Gdy jednak pies skubie trawę w dobrym humorze, bawi się, chętnie je karmę i ma prawidłowy kał, ryzyko wymiotów jest niskie. W jednym z badań laboratoryjnych psy zjadły trawę 374 razy, a wymioty zanotowano tylko 2 razy. To dość wyraźny sygnał, że u większości zwierząt trawa nie jest „domowym lekiem na żołądek”, tylko elementem normalnego zachowania.

Włókno pokarmowe a skłonność do skubania trawy

Często można usłyszeć, że pies je trawę, bo ma niedobór błonnika w diecie. Naukowcy przyjrzeli się temu bliżej. W ankietach nie wykazano związku między rodzajem karmy a skłonnością do jedzenia trawy. Psy jedzące karmy suche, mokre, gotowane posiłki czy dietę BARF wykazywały podobną częstość tego zachowania.

Opisano jednak ciekawy przypadek 11-letniego pudla, który od 7 lat na każdym spacerze jadł trawę i zaraz potem wymiotował. Miał też suchą skórę i skłonność do objadania się roślinami w domu. Dokładne badania wykluczyły pasożyty, alergie oraz zaburzenia behawioralne. Po wprowadzeniu diety z podwyższoną zawartością włókna – aż do około 20% dzięki specjalnej karmie i dodatkom zbóż oraz warzyw – problem zniknął w ciągu trzech dni. Tu faktycznie zbyt mała ilość błonnika mogła sprzyjać kompulsywnemu jedzeniu roślin.

Kiedy wymioty powinny cię zaniepokoić?

Niepokojące jest nie samo jedzenie trawy, ale cały obraz objawów. Czerwona lampka powinna się zapalić, jeśli pies:

• wymiotuje kilka razy dziennie lub dzień po dniu,
• odmawia jedzenia albo je wyraźnie mniej,
• ma biegunkę, krew w stolcu lub bardzo ciemny kał,
• jest ospały, chowa się, nie reaguje jak zwykle na bodźce.

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, gdy na porannym spacerze pies łapczywie je trawę, a potem wymiotuje pianą lub żółcią. Opis takiego schematu pasuje do tzw. Bilious Vomiting Syndrome (BVS), czyli wymiotów głodowych. Soki trawienne gromadzą się w pustym żołądku po długiej przerwie nocnej i zaczynają go drażnić, co prowokuje psa do jedzenia trawy i wymiotów.

U wielu psów z wymiotami głodowymi prosta zmiana – późniejsza kolacja lub mała porcja karmy tuż przed snem – wyraźnie zmniejsza poranne epizody jedzenia trawy i zwracania piany.

Czy jedzenie trawy świadczy o niedoborach pokarmowych?

Mit o niedoborach mineralnych czy witaminowych jest bardzo żywy. Ankiety pokazały jednak coś odwrotnego. Psy, które w ogóle nie jadły trawy, wcale nie musiały dostawać żadnych roślinnych suplementów. Z kolei aż 27% psów często skubiących trawę otrzymywało dodatkowo warzywa lub owoce w diecie.

To sugeruje, że sama obecność roślin w misce nie ma większego wpływu na to, czy pies będzie jadł trawę z trawnika. Dodatki warzyw są ważne z innych powodów – wnoszą włókno, wodę, przeciwutleniacze – ale nie są „antidotum” na zieleninę z ogródka.

Kiedy warto skonsultować dietę?

Konsultacja z dietetykiem zwierzęcym ma sens, gdy oprócz jedzenia trawy pojawiają się inne nieprawidłowości związane z żywieniem. Możesz wtedy dokładnie przeanalizować skład posiłków, zapotrzebowanie kaloryczne psa i zawartość włókna.

Do dietetyka weterynaryjnego dobrze jest umówić się, jeśli:

• żywisz psa dietą domową, a jedzenie trawy nasiliło się po zmianie jadłospisu,
• zwierzak ma nadwagę lub otyłość i mimo to jest wiecznie głodny,
• pupil ma suchą skórę, matową sierść i wyraźną skłonność do zjadania roślin w domu,
• lekarz weterynarii podejrzewa zbyt małą ilość włókna pokarmowego w diecie.

Właściwie ułożona dieta – zwłaszcza z dobrze dobraną ilością błonnika – może zmniejszyć potrzebę podjadania trawy u niektórych psów. Nie chodzi jednak o „dawanie sałaty zamiast trawnika”, ale o całościowe spojrzenie na żywienie.

Dlaczego szczeniak je trawę?

Młode psy często zjadają wszystko, co znajdą pod łapą. Kamyki, patyki, śmieci, a także trawę. W ankietach internetowych wykazano, że jedzenie trawy częściej występuje u psów młodych niż u starszych. Co ważne, u takich zwierząt rzadziej łączy się to ze złym samopoczuciem czy wymiotami.

Szczenię ma niedojrzały układ odpornościowy i jest bardziej narażone na skutki zarobaczenia. Teoretycznie więc naturalny instynkt „odrobaczania się” poprzez jedzenie roślin może być u maluchów silniejszy. Z drugiej strony w tym wieku ogromną rolę odgrywa nauka przez obserwację i zwykła ciekawość.

Wpływ matki i innych psów

W ciekawym badaniu z Uniwersytetu Nowej Anglii w Australii obserwowano szczenięta z 6 miotów. Część miała dostęp do trawy w obecności matki, część wyłącznie pod jej nieobecność. Dodatkowo udostępniono im sztuczną trawę, żeby odróżnić gryzienie przedmiotu od rzeczywistego jedzenia żywej rośliny.

Okazało się, że maluchy przeznaczały zdecydowanie więcej czasu na zjadanie prawdziwej trawy niż na zabawę sztuczną. Jedzenie roślin pojawiało się u wszystkich szczeniąt, ale tam, gdzie suka sama miała skłonność do skubania trawnika, młode chętniej ją naśladowały. W trakcie całego doświadczenia odnotowano 1399 epizodów jedzenia trawy i tylko 6 wymiotów. To pokazuje, że szczeniaki nie uczą się tego wyłącznie od innych psów – zachowanie jest wrodzone, choć obserwacja matki wyraźnie je nasila.

Szczeniak, który podjada trawę, zwykle nie ma poważnych problemów trawiennych. Dużo większym zagrożeniem są dla niego pasożyty, śmieci i toksyczne rośliny na dworze.

Jak reagować przy szczeniaku?

U malucha największe ryzyko wiąże się z tym, co dokładnie rośnie w trawie. Publiczne trawniki bywają zanieczyszczone odchodami innych psów, resztkami jedzenia czy niedopałkami. Zjadając takie „dodatki”, szczeniak naraża się na pasożyty i zatrucia. Dlatego przy młodym psie warto aktywnie pracować nad komendą „zostaw” i kontrolą środowiska.

Dobrym rozwiązaniem są spacery w spokojniejszych miejscach, z dala od ruchliwych chodników. Na początku można też korzystać z dłuższej smyczy lub linek treningowych, które pozwalają szybciej zareagować, gdy szczeniak zanurzy pysk w gęstej trawie. Dzięki temu łatwiej ograniczysz dostęp do potencjalnie groźnych roślin i śmieci.

Czy trawa może być niebezpieczna dla psa?

Samo zjadanie trawy zwykle nie stanowi dla psa problemu. Kłopot zaczyna się, gdy w grę wchodzą toksyczne rośliny, nawozy i inne środki chemiczne. Wiele ozdobnych gatunków roślin ogrodowych zawiera substancje trujące dla psów. Udomowiony pupil nie odróżni bezpiecznego źdźbła od liścia rośliny, która może wywołać ciężkie objawy.

Duże ryzyko niosą też trawniki traktowane środkami chwastobójczymi, nawozami czy preparatami owadobójczymi. Pozostałości takich substancji osiadają na źdźbłach, a pies zjada je razem z trawą. Skutkiem mogą być wymioty, biegunka, ślinotok, drgawki, a w skrajnych przypadkach nawet uszkodzenie narządów wewnętrznych.

Jak ograniczyć ryzyko zatrucia?

Jeśli wiesz, że twój pies ma silną skłonność do jedzenia trawy, możesz wprowadzić kilka zasad bezpieczeństwa. Zmniejszysz w ten sposób prawdopodobieństwo kontaktu z toksynami i pasożytami:

• unikać spacerów po świeżo pryskanych skwerach i polach uprawnych,
• nie pozwalać psu na swobodne żerowanie przy krawędziach chodników i śmietnikach,
• dbać o regularne odrobaczanie według zaleceń lekarza,
• rozważyć wysianie bezpiecznej trawy w ogródku lub na balkonie, jeśli pies obsesyjnie jej szuka.

Dla wielu zwierząt dobrym kompromisem jest dostęp do własnej „strefy zieleni” – np. skrzynki z trawą w ogrodzie, gdzie nie używasz żadnych chemikaliów. Pies może tam skubać do woli, a ty masz większą kontrolę nad tym, czym się zajmuje.

Kiedy jedzenie trawy wymaga wizyty u weterynarza?

Codzienne, spokojne podgryzanie kilku źdźbeł trawy na spacerze często nie wymaga żadnych działań. Są jednak sytuacje, w których wizyta u lekarza weterynarii staje się konieczna. Dotyczy to zarówno psów dorosłych, jak i szczeniąt oraz seniorów.

Pomoc specjalisty jest pilna, gdy oprócz jedzenia trawy pojawiają się takie objawy, jak powtarzające się wymioty, biegunka, domieszka krwi w wymiocinach lub stolcu, silna apatia, gorączka czy ból przy dotyku brzucha. Niepokoi także nagła zmiana zachowania – pies, który wcześniej ignorował trawę, zaczyna ją obsesyjnie zjadać na każdym kroku.

Co może zalecić lekarz weterynarii?

Weterynarz zwykle zaczyna od dokładnego wywiadu. Zapyta, jak często pies je trawę, kiedy pojawiają się wymioty, jak wygląda kał, czy były zmiany karmy lub stresujące wydarzenia. Na tej podstawie oceni, czy potrzebne są dodatkowe badania.

W zależności od sytuacji lekarz może zaproponować:

1. badanie kału pod kątem pasożytów,
2. badania krwi i moczu,
3. USG jamy brzusznej przy podejrzeniu chorób przewodu pokarmowego,
4. modyfikację schematu karmienia przy podejrzeniu wymiotów głodowych,
5. konsultację behawioralną, jeśli jedzenie trawy wygląda na zachowanie kompulsywne.

W części przypadków wystarczy zmienić godziny posiłków, podzielić dzienną porcję na mniejsze i podawać je częściej. U innych psów potrzebne będą leki osłaniające żołądek czy terapia choroby podstawowej. Dobrze dobrane postępowanie pozwala zwykle szybko ograniczyć epizody uporczywego jedzenia trawy.

Najważniejszy jest kontekst: ten sam nawyk – jedzenie trawy – u jednego psa będzie naturalnym instynktem, a u innego sygnałem, że w organizmie dzieje się coś niepokojącego.