Trewal – co to za ryba?

Trewal srebrzysty to morska ryba z rodziny pompilowatych, ceniona za delikatne, białe mięso o niskiej zawartości tłuszczu i niewielkiej liczbie ości. W Polsce najczęściej dostępny jest w formie wędzonej, choć można kupić także mrożone tuszki lub filety. Sprawdź, co to za ryba trewal, jak smakuje, jakie ma wartości odżywcze i jak przygotować ją w domu.

Co to za ryba trewal?

Trewal, a dokładniej trewal srebrzysty (Seriolella porosa), to średniej wielkości morska ryba okoniokształtna z rodziny pompilowatych (Centrolophidae). Występuje w chłodnych, słonych wodach południowej półkuli. Nie jest gatunkiem bałtyckim i nie występuje naturalnie w Morzu Bałtyckim.

Naturalny zasięg trewala obejmuje południowo-zachodnią część Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Argentyny, Urugwaju i Brazylii oraz południowo-wschodni Pacyfik w pobliżu Chile i Peru. Ryba żyje zwykle na głębokości od 15 do 215 metrów, choć najczęściej przebywa płycej niż 100 metrów. Preferuje wodę o temperaturze nieprzekraczającej 13°C.

Trewal srebrzysty osiąga zazwyczaj 35–45 cm długości i może dożyć około 10 lat. Żywi się przede wszystkim zooplanktonem, między innymi krylem i obunogami. Zjada także narybek oraz małe głowonogi, takie jak kałamarnice.

Dlaczego nazywa się go trewalem?

Naukowa nazwa gatunku to Seriolella porosa. Drugi człon pochodzi od łacińskiego słowa „porosa”, czyli „porowata”. Odnosi się ono do licznych, drobnych porów widocznych na głowie ryby. To cecha anatomiczna, która pomaga odróżnić trewala srebrzystego od niektórych blisko spokrewnionych gatunków.

Jak wygląda trewal?

Trewal ma wrzecionowate, lekko spłaszczone ciało pokryte drobnymi łuskami. Taka budowa ułatwia mu sprawne poruszanie się w chłodnych wodach oceanicznych. Głowa jest proporcjonalna do reszty ciała i prawie pozbawiona łusek, poza niewielkim obszarem wokół powiek.

Grzbiet ma ciemnoniebieski lub szarawy odcień. Boki są jaśniejsze i przechodzą w srebrzystobiałe podbrzusze. Górna część głowy bywa niemal czarna, a dolna jest szara.

Nad pokrywą skrzelową znajduje się większa ciemna plama. Za nią mogą pojawiać się mniejsze, nieregularne punkty. Płetwy piersiowe są bardzo ciemne, grzbietowa i ogonowa mają barwę ciemnoszarą, a płetwy brzuszne oraz odbytowa są zwykle jaśniejsze.

Gdzie trewal jest poławiany i jak trafia do Polski?

Główne łowiska trewala srebrzystego znajdują się u wybrzeży Peru, Chile, Argentyny, Brazylii i Urugwaju. Ryby są poławiane przemysłowo przede wszystkim za pomocą włoków dennych. Znaczna część połowu jest mrożona bezpośrednio na statkach przetwórniach, a następnie trafia na rynki zagraniczne.

W Polsce trewal jest produktem importowanym. Najczęściej sprzedaje się go jako rybę wędzoną na gorąco, rzadziej jako mrożone tuszki lub filety. W okresie przedświątecznym można znaleźć go w dobrze zaopatrzonych supermarketach, sklepach rybnych i na większych targach.

W handlu występuje również trewal warecho (Seriolella brama). Ten blisko spokrewniony gatunek żyje u wybrzeży południowej Australii, Tasmanii i Nowej Zelandii, na głębokości od 50 do 400 metrów. Dorasta do około 75 cm, ale w Polsce częściej spotykany jest mniejszy trewal srebrzysty.

Jak smakuje trewal i czym się wyróżnia?

Trewal wyróżnia się delikatnym, łagodnym mięsem o zwartej strukturze, które jest doskonałą, mniej tłustą alternatywą dla makreli czy łososia.

Mięso trewala ma jasną, białą barwę i subtelny morski aromat. Po obróbce termicznej łatwo dzieli się na większe płatki, ale nie rozpada się nadmiernie. Dzięki temu dobrze sprawdza się w pastach, sałatkach, kanapkach i daniach obiadowych.

W porównaniu z makrelą trewal ma łagodniejszy smak i mniej intensywny zapach. Jest też lżejszy niż wiele tłustych ryb. Ości występują głównie w części grzbietowej i zwykle można je szybko usunąć.

Trewal na tle innych ryb

Trewal bywa zestawiany z dorszem, łososiem i makrelą. W porównaniu z łososiem zawiera mniej tłuszczu i ma niższą wartość energetyczną. Dorsz jest zazwyczaj jeszcze chudszy, natomiast trewal wyróżnia się bardziej zwartą strukturą mięsa.

Wędzony trewal konkuruje przede wszystkim z makrelą. Jego zaletą jest delikatniejszy aromat oraz niewielka liczba ości. Dzięki temu może odpowiadać osobom, które nie przepadają za wyrazistym smakiem ryb.

Czy trewal to zdrowa ryba?

W 100 g wędzonego na gorąco trewala znajduje się około 132 kcal, 22,9 g białka i 4,2 g tłuszczu. Te wartości dotyczą produktu wędzonego, a nie surowego mięsa. Dokładny skład może się zmieniać w zależności od receptury, ilości soli i sposobu przygotowania.

Porcja dostarcza pełnowartościowego białka potrzebnego do budowy oraz regeneracji mięśni i innych tkanek. Wędzony trewal nie zawiera węglowodanów, ale może mieć stosunkowo dużo soli. Osoby z nadciśnieniem lub zaleceniem ograniczania sodu powinny uwzględnić to w całodziennym jadłospisie.

Kwasy omega-3 i omega-6

Mięso trewala zawiera wielonienasycone kwasy tłuszczowe, w tym omega-3 i omega-6. Związki te uczestniczą w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, mózgu i układu krążenia. Ryba może więc stanowić część zróżnicowanej diety, w której regularnie pojawiają się różne gatunki ryb.

Nie należy jednak przypisywać jednemu produktowi działania leczniczego. Trewal nie zastępuje leczenia ani zaleceń lekarskich. Jego wartość zależy także od całego sposobu żywienia oraz częstotliwości spożycia.

Witaminy, minerały i poziom rtęci

Trewal dostarcza witamin z grupy B oraz składników mineralnych, między innymi selenu, fosforu, potasu i jodu. Substancje te uczestniczą w pracy układu nerwowego, mięśni, tarczycy i układu odpornościowego.

Trewal należy do ryb o niższym poziomie rtęci w porównaniu z dużymi rybami drapieżnymi, takimi jak niektóre gatunki tuńczyka czy miecznik. Nie oznacza to całkowitego braku zanieczyszczeń, dlatego najlepiej urozmaicać jadłospis różnymi gatunkami ryb i wybierać produkty z legalnego, kontrolowanego źródła.

Produkt	Kaloryczność na 100 g	Białko	Tłuszcz
Trewal wędzony na gorąco	około 132 kcal	około 22,9 g	około 4,2 g
Dorsz	około 90–100 kcal	zależnie od produktu	zwykle mało
Łosoś	około 180–200 kcal	zależnie od produktu	zwykle więcej niż w trewalu

Jak przyrządzić trewala w kuchni?

Najczęściej kupisz trewala wędzonego na gorąco. Taki produkt jest gotowy do spożycia po wyjęciu z opakowania. Przed podaniem usuń skórę oraz ości, a następnie podziel mięso na mniejsze kawałki.

Świeże lub mrożone filety można usmażyć, upiec albo przygotować na parze. Delikatny smak dobrze łączy się z cytryną, koperkiem, natką pietruszki, czosnkiem i łagodnymi sosami jogurtowymi. Ryba nie wymaga długiej obróbki – zbyt długie podgrzewanie może wysuszyć mięso.

Trewal wędzony – szybkie dania

Wędzony trewal pasuje do codziennych posiłków i zimnych przekąsek. Możesz wykorzystać go jako zamiennik makreli lub tuńczyka. Najpierw dokładnie usuń ości, zwłaszcza z części grzbietowej.

• pasta kanapkowa z trewala, jajka, ogórka kiszonego i szczypiorku,
• sałatka z sałatą lodową, czerwoną cebulą, ogórkiem i kawałkami ryby,
• tortilla z pastą trewalową, świeżymi warzywami i sosem jogurtowym,
• placki ziemniaczane z trewalem oraz koperkowym sosem jogurtowym,
• kanapki z trewalem, twarożkiem, cytryną i świeżymi ziołami.

Wędzony produkt jest już słony, dlatego podczas przygotowywania past i sałatek ostrożnie dodawaj sól. Świeże warzywa, nabiał i sok z cytryny pomagają złagodzić intensywność wędzenia.

Trewal świeży – smażenie, pieczenie i gotowanie na parze

Świeży filet osusz papierowym ręcznikiem i sprawdź, czy nie pozostały w nim ości. Dopraw go pieprzem, ziołami oraz niewielką ilością soli. Cytrynę najlepiej dodać przed podaniem, aby mięso zachowało delikatną strukturę.

Do smażenia wystarczy patelnia z niewielką ilością tłuszczu. Filet możesz obtoczyć w mące lub panierce, ale osoby na diecie bezglutenowej powinny wybrać mąkę oznaczoną jako bezglutenowa albo zrezygnować z panierowania.

Pieczenie jest prostą metodą przygotowania ryby. Ułóż filet na papierze do pieczenia, dodaj plasterki cytryny i koperek, a następnie piecz do momentu, gdy mięso będzie białe i łatwo rozdzieli się widelcem. Czas zależy od grubości fileta, dlatego nie należy kierować się wyłącznie minutnikiem.

Gotowanie na parze pozwala zachować soczystość mięsa. Trewal dobrze smakuje z warzywami oraz lekkim sosem na bazie jogurtu naturalnego i ziół.

Prosty schemat pieczenia fileta wygląda tak:

1. osusz filet i usuń ewentualne ości,
2. dopraw go pieprzem, ziołami i niewielką ilością soli,
3. ułóż rybę na blasze wyłożonej papierem do pieczenia,
4. dodaj cytrynę, koperek oraz kilka kropli oliwy,
5. piecz w nagrzanym piekarniku do uzyskania białego, łatwo rozdzielającego się mięsa.

Czy każdy może jeść trewala? Przeciwwskazania

Osoby uczulone na ryby lub owoce morza powinny unikać trewala albo skonsultować jego spożycie z lekarzem. Reakcja alergiczna może wystąpić także po niewielkiej porcji. Objawy wymagające pilnej pomocy to między innymi duszność, obrzęk twarzy i gardła oraz szybko narastająca pokrzywka.

U osób na diecie bezglutenowej problemem może być panierka. W restauracji zapytaj, czy do przygotowania ryby użyto mąki pszennej, bułki tartej lub dodatków zawierających gluten. Najprostszym rozwiązaniem jest filet pieczony, gotowany na parze albo smażony bez panierki.

Trewal w ciąży i podczas karmienia piersią

Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny wybierać ryby z pewnego źródła oraz stosować się do aktualnych zaleceń dotyczących gatunków morskich. Trewal ma zwykle niższy poziom rtęci niż duże drapieżniki, ale nie powinien być jedyną rybą w jadłospisie.

Bezpieczniejszym podejściem jest umiarkowane spożycie i zmienianie gatunków ryb. W przypadku produktu wędzonego trzeba też uwzględnić większą zawartość soli. Przy wątpliwościach dotyczących częstotliwości jedzenia ryb skonsultuj jadłospis z lekarzem lub dietetykiem.

Przy alergii na ryby, diecie bezglutenowej, ciąży lub karmieniu piersią wybór trewala powinien uwzględniać skład produktu, jego pochodzenie i sposób przygotowania.

Gdzie kupić trewala?

Trewal nie jest tak popularny jak dorsz, śledź czy łosoś, dlatego nie znajduje się w stałej ofercie każdego sklepu. W Polsce najłatwiej szukać go w postaci wędzonej oraz mrożonej. Większy wybór pojawia się zwykle w sklepach rybnych, supermarketach z rozbudowanym działem rybnym i podczas sezonu przedświątecznego.

Przy zakupie wędzonego trewala sprawdź nazwę gatunku, kraj lub obszar połowu, datę przydatności oraz warunki przechowywania. Produkt powinien mieć świeży, naturalny aromat dymu. Opakowanie próżniowe nie może być uszkodzone ani nienaturalnie spuchnięte.

W przypadku świeżego fileta zwróć uwagę na zwartą strukturę mięsa, morski zapach i brak śluzowatej powierzchni. Mrożoną rybę rozmrażaj w lodówce, a po rozmrożeniu przygotuj możliwie szybko.

Trewal srebrzysty to importowana ryba morska z rodziny pompilowatych. Wyróżnia się łagodnym smakiem, jasnym mięsem, niewielką liczbą ości i umiarkowaną zawartością tłuszczu. Wędzona wersja dostarcza około 132 kcal, 22,9 g białka i 4,2 g tłuszczu w 100 g produktu, natomiast świeży filet może mieć inny skład.